هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (بزرگی خوش خیم پروستات)


تعریف

بزرگی خوش‌خیم پروستات یا هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات که به BPH معروف است، یکی از شایعترین بیماریهای مردان است که با بالا رفتن سن در مردان و پس از 45 سالگی بروز می‌کند و هر چه سن بالاتر برود احتمال ابتلا به آن بیشتر می‌شود به طوری که بعد از 80 سالگی از هر 10 مرد 9 نفرشان به این بیماری مبتلا می‌شوند. همچنین حدود 25درصد مردان در سن 55 سالگی و 50درصد مردان در سن 75 سالگی علایم این بیماری را پیدا می‌کنند. در این بیماری اندازه پروستات بزرگ می‌شود اما نشانه بدخیم بودن و سرطانی شدن بافت آن وجود ندارد


علائم و نشانه ها

بزرگ شدن پروستات با وارد کردن فشار به مجرای ادراری که در داخل پروستات است، موجب انسداد و بسته شدن آن شده و باعث اختلال در خروج ادرار می‌شود. همچنین پاسخ ثانویه مثانه به انسداد مجرای ادراری باعث تحریک مثانه و علایم تحریکی ادرار می‌شود زیرا به تدریج دیواره مثانه ضخیم شده و ظرفیت مثانه کاهش پیدا می‌کند. بنابراین دو نوع علایم داریم:

    علایم انسدادی: کاهش نیرو و قطر جریان ادرار، تاخیر در دفع ادرار ، زور زدن جهت دفع ادرار ، احساس تخلیه ناکامل مثانه و به دنبال آن تکرر ادرار و قطره قطره آمدن ادرار که این علایم به تدریج ظاهر می‌شوند و وقتی پروستات به حدی بزرگ شود که مجرای ادراری تقریبا بسته شود، اجازه خروج ادرار را نمی‌دهد و حالت احتباس ادراری پیش می‌آید و مثانه بزرگ می‌شود ولی بیمار نمی‌تواند ادرار کند. در این حالت بیمار باید سریع به بیمارستان برده شده و به بیمار سوند وصل میشود. احتباس ادرار خطرات زیادی دارد که از جمله آن برگشت ادرار به کلیه و ایجاد نارسایی کلیه است. همچنین باقیمانده ادرار در مثانه زمینه را برای رشد باکتریها مساعد کرده و موجب عفونت مثانه می‌شود.
    علایم تحریکی: این علایم شامل تکرر ادرار به خصوص تکرر ادرار شبانه و فوریت در ادرار کردن به دلیل تحریک مثانه است. البته در سرطان پروستات هم همه این علایم دیده می‌شود و تشخیص این دو از هم در درجه اول با معاینه پزشکی و بعد با سونوگرافی و آزمایش P.S.A مشخص می‌شود. همچنین در بیمار BPH وضعیت کلیه‌ها و عفونت باید بررسی شود.


علل و عوامل خطرساز

علت اصلی بیماری نامشخص است اما دو عامل برای ایجاد آن ضروری است:

    بالا رفتن سن: بررسی‌ها نشان می‌دهد که با افزایش سن پروستات به هورمونهای مردانه (آندروژنها) حساس‌تر شده و بزرگ می‌شود.
    وجود دهیدروتسترون: برداشتن بیضه‌ها باعث پیشرفت و بهبود علایم بیماری می‌شود. بنابراین افزایش استروژن همراه با افزایش سن با اثر بر روی سلولهای پروستات و حساس نمودن آنها به تستوسترون نقش اساسی را در ایجاد بیماری بزرگی خوش‌خیم پروستات دارند.
    وراثت: در مورد نقش ژنتیک هم گفته می‌شود افرادی که زیر 60 سال دچار نوع پیشرفته بزرگی خوش‌خیم پروستات می‌شوند، احتمالا به نوع ارثی این بیماری دچار هستند  که به صورت اتوزوم غالب به ارث می‌رسد و خطر ایجاد این بیماری در بستگان درجه اول اینها 4 برابر افراد عادی است.


درمان بیماری

بیمارانی که علایم خفیفی دارند ممکن است نیاز به درمان نداشته باشند و فقط باید بیماری خود را توسط یک پزشک پیگیری کنند چون بزرگی خوش‌خیم پروستات همیشه پیشرفت نمی‌کند و حتی بعضی از بیماران خودبخود بهبود می‌یابند. در عین حال، دو دسته دارویی جهت بهبودی وجود دارد؛ داروهای «بلوک کننده گیرنده » که سبب شل شدن عضلات پروستات شده و تا حدی سبب کاهش فشار پروستات بر پیش­آبراه می شوند. از این گروه می توان پرازوسین یا ترازوسین را نام برد. دسته دوم داروها مربوط  به داروهایی است که از طریق کاهش هورمونهای مردانه سبب کاهش اندازه پروستات می شوند. از این گروه نیز می توان فیناستراید را نام برد. البته کارآیی استفاده دراز مدت از این داروها هنوز مشخص نیست. در صورتی که بزرگی خوش‌خیم پروستات باعث احتباس ادراری مقاوم و یا عفونت مکرر کلیه، نارسایی کلیه و خونریزی شدید شود، باید جراحی پروستات انجام شده و قسمتی از پروستات برداشته شود که امروزه انواع جراحی (جراحی باز ، جراحی از طریق مجرا و ...) روی پروستات انجام می‌شود.


پیشگیری

اگر علت بزرگی خوش خیم پروستات به دلیل افزایش سن باشد، تنها با معاینات منظم و دوره ای (آزمایش آنتی ژن خون ویژه پروستات) پس از 40سالگی به ویژه افرادی که سابقه ژنتیکی دارند، میتوان جلوی بروز عوارض ناشی از بیماری را گرفت اما به طور کلی برای این بیماری مردانه پیشگیری مشخصی عنوان نشده است.

منبع: الو دکتر

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی