سیستوسل

 


تعریف

مثانه عضوی کیسه مانند است که درون لگن قرار گرفته و وظیفه آن نگهداری ادراری است که از کلیه ها و از طریق لوله حالب به درون آن تراوش می شود.این عضو توخالی توسط عضلات نگهدارنده در مکان مناسبی قرار می گیرد و اگر به هر دلیلی این عضلات نگهدارنده آن توانایی خود را از دست بدهند، مثانه از مکان خود جابه جا شده و مشکلاتی برای فرد پدید می آورد. در زنان قسمت جلویی واژن به عنوان پشتیبان مثانه محسوب می شود. این دیواره با افزایش سن ضعیف و شل می شود.

انواع افتادگی مثانه بر اساس شدت آن

افتادگی مثانه که به آن فتق مثانه هم می گویند، بر اساس میزان بر آمده شدن مثانه به درون واژن به چهار دسته تقسیم می شود:

درجه 1 (خفیف) : در این حالت تنها قسمت کوچکی از مثانه به درون واژن بر آمده می شود.

درجه 2 (متوسط) : مثانه به اندازه ای افتادگی دارد که وارد دهانه واژن می شود.

درجه 3 (شدید): مثانه از دهانه واژن خارج شده و بیرون می زند.

درجه 4 (کامل): کل مثانه به طور کامل از واژن خارج می شود که معمولا همراه با افتادگی سایر عناصر لگنی است، مانند افتادگی رحم، رکتوسل (بیرون زدگی بخشی از رکتوم به درون واژن) و انتروسل (نوعی فتق حاوی روده)


علائم و نشانه ها

- اولین علامتی که زنان مبتلا به افتادگی مثانه با آن روبرومی شوند، وجود بافت توپ مانند در قسمت واژن است.

- احساس ناراحتی و درد در ناحیه لگن

- بافت بیرون زده از واژن (این بافت ممکن است همراه با درد و خونریزی باشد)

- مشکل هنگام ادرار کردن

- احساس دفع ناقص ادرار (احساس می کند پس از ادرار، مثانه کاملا خالی نشده است)

- بی اختیاری ادرار (نشت ادرار در طی عطسه و سرفه)

- عفونت ها ی مکرر مثانه

- مقاربت دردناک

- کمردرد

- احساس پری یا فشار در قسمت لگن و واژن، به خصوص وقتی فرد برای مدت زمان طولانی بایستد.


علل و عوامل خطرساز

زایمان طبیعی: زایمان طبیعی یکی از مهم ترین علل افتادگی مثانه است. زایمان طبیعی سبب اعمال فشار زیاد به ماهیچه های واژن می شود. این ماهیچه ها مسئول نگهداری مثانه هستند. زایمان های طبیعی پشت سر هم بیشتر موثرند. زنانی که چند بار زایمان طبیعی داشته اند، شانس بیشتری برای افتادگی مثانه پیدا می کنند

- یائسگی : استروژن هورمونی است که باعث محکم و سفت نگه داشتن ماهیچه های اطراف واژن می شود و کاهش ترشح استروژن در زمان یائسگی عاملی برای افتادگی مثانه است.

- اعمال فشار بر مثانه: عواملی مانند بلندکردن اجسام سنگین، زور زدن هنگام اجابت مزاج، داشتن یک بیماری طولانی‌مدت که با سرفه همراه بوده، ابتلا به یبوست مزمن همه از عواملی هستند که می توانند به عضلات لگن آسیب بزنند

ژنتیک : برخی از زنان به طور ارثی، بافت پیوندی ضعیف تری دارند و همین امر شانس ابتلا به افتادگی مثانه را بیشتر می کند.

- زنانی که عمل هیسترکتومی داشته اند، یعنی رحم خود را درآورده اند، به دلیل ضعف در نگهداری مثانه که توسط رحم انجام می شود، شانس خود را برای ابتلا به افتادگی مثانه افزایش می دهند.

درمان بیماری

درمان بی اختیاری ادراری بسته به نوع آن ، نشانه ها و علائم آن و نیز علل زمینه ای آن متفاوت است . پزشک با در نظر گرفتن وضعیت بدنی و شرایط شما بهترین روش را به شما توصیه می کند . گاهی اوقات ترکیبی از روش های مختلف مورد نیاز است . در اغلب اوقات ، پزشک در ابتدا توصیه به درمانهای کمتر تهاجمی نظیر تغییر در نحوه زندگی و انجام ورزش های مخصوص می کند و اگر موثر واقع نشدند ، در مرحله بعد تصمیم به تجویز دارو و یا انجام عمل جراحی گرفته می شود .

تغییرات رفتاری – مثال هایی از این تغییرات شامل :

کاهش حجم مایعات مصرفی اضافی ( اگر شما مایعات اضافی مصرف نمی کنید ، لزومی به کاهش نیست. )

ادرار کردن در فواصل زمانی منظم ( در ابتدا هر 2 ساعت یکبار، بتدریج این فاصله اضافه می شود .)

تغییر در فعالیت های بدنی روزانه و اجتناب از دویدن و پریدن و یا بلند کردن اشیا سنگین.

افزایش حجم فیبر موجود در غذا جهت اجتناب از یبوست.

ترک سیگار برای کاهش سرفه ناشی از آن و نیز تحریک مثانه بر اثر عوامل سمی موجود در دود آن.

اجتناب از مصرف الکل و کافئین ( موجود در چای و قهوه ) که می توانند محرک مثانه باشند.

کاهش وزن اگر شما دارای افزایش وزن هستید.

اجتناب از مصرف غذاها و نوشیدنی های محرک مثانه نظیر غذاهای تند ، ترش ، نوشابه های گاز دار و نیز مواد شیرین کننده مصنوعی.

کنترل قند خون در حد نرمال اگر دارای بیماری دیابت هستید.

ورزش های کگل یا تقویت عضلات کف لگن :

این ورزش ها ممکن است که کنترل دفع ادراری را در بیماران دچار نوع خاصی از بی اختیاری ادراری بنام بی اختیاری استرسی بهبود بخشند . به منظور انجام آنها شما باید عضلات نگهدارنده جریان ادرار را منقبض کرده و تا 10 شماره شمرده و سپس رها کنید و این عمل را 3 تا 4 نوبت در شبانه روز به مدت 4 تا 6 هفته ادامه دهید تا اثرات مثبت آن ظاهر شود . با کمک این ورزش ها بیشتر خانم ها درجاتی از بهبودی در علائمشان را ذکر می کنند .

روش های بیو فیدبک و تحریک الکتریکی :

ممکن است در افرادی که در انجام دادن ورزش ها مشکل دارند ، موثر واقع شوند . با کمک این دو متد شما با گروه عضلاتی را که باید با آنها کار کنید آشنا می شوید و می توانید کنترل خود را در برابر پاسخ های ارادی تان بالا ببرید. این درمانها حدود 20 دقیقه طول می کشند و هر 1 تا 4 روز بایستی که تکرار شوند .

داروها :

بیشتر در افرادی که علائم خفیف و متوسطی دارند ، موثر واقع می شوند . چندین نوع دارو وجود دارند که به تنهائی و یا ترکیبی از آنها می توانند موثر واقع شوند نظیر

ترکیبات آنتی کلینرژیک ( اکسی بوتینین و غیره )

ترکیبات آنتی موسکارین ( نظیر بوتاکس )

ترکیبات آنتی آدرنرژیک ( نظیر پسودو افدرین )

هورمون درمانی ( استروژن ) در زنان یائسه که تکرر ادراری و سوزش ادراری را تسکین می بخشد . همچنین جریان خون بافت مثانه را افزایش داده و منجر به افزلیش قدرت عضلات دور مجرا ی ادرار میشود

جراحی :

تزریق کلاژن دور مجرای ادراری به منظور افزایش سایز  و تقویت آن .

عمل ترمیم افتادگی مثانه ( عمل ترمیم سیستوسل ) و گذاشتن مش در بافت بین مثانه و واژن.

امروزه اعمال جراحی در موارد بی اختیاری شدید ادراری که به روش های دیگر درمانی پاسخ نداده اند و نیز بی اختیاری ادراری توام با افتادگی رحم و مثانه به کار می روند .

بر طیق امار جدید پزشکی ، حدود 80 % بیماران پس از عمل جراحی احساس بهبودی می کنند .

نکته : انجام ورزش های کگل در حین و پس از بارداری کمک شایانی به کاهش ریسک بروز بی اختیاری ادراری پس از زایمان در بسیاری از خانم ها می‌کند .


پیشگیری

ورزش کنید. اگر به طور منظم ورزش کنید و تمرینات کژل  (kegel exercise)را انجام دهید، شانس خود را برای ابتلا به افتادگی مثانه کاهش می دهید. این نوع تمرینات، عضلات لگن را قوی می کنند. انجام این تمرینات به خصوص بعد از زایمان (به دلیل جلوگیری از شل شدن عضلات) حتما توصیه می شود.

- یبوست را جدی بگیرید و حتما آن را درمان کنید. از غذاهای سرشار از فیبر استفاده کنید و آب زیادی بنوشید تا از یبوست جلوگیری کنید.

- از بلند کردن اجسام سنگین و فشار آوردن به کمر و لگن خود خودداری کنید.

- سرفه و عطسه خود را سریعا درمان کنید و سیگار مصرف نکنید، زیرا مصرف سیگار سبب سرفه می شود.

- وزن اضافی خود را کاهش دهید. اضافه وزن به عضلات لگن فشار می آورد.

 

منبع: الو دکتر

 

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی